اگر بخواهیم مهمترین مطالبات کلان سیاسی و منطقه ای مردم سیرجان در چهل سال گذشته را بررسی و رتبه بندی کنیم بدون اغراق بحث «استان شدن سیرجان» در رأس مطالبات و آرزوهای مردم قرار خواهد گرفت. گرچه نگاه نخبگان شهر به این مقوله، متأثر از عدم اعتماد به نفس و ابراز نکردن یا عدم پافشاری به خواسته مردم از ترس محروم شدن از پست و مقام خود بوده اند اما عامه مردم در این خصوص ساکت نشسته و گاهی از نخبگان شهر نیز پیشی گرفته اند که میتوان به ابتکار مردم در نامگذاری شهرک سمنگان ، واقع در شمال مرقد مطهر امامزاده احمد(ع) اشاره کرد و این در حالی است که مسئولین محترم شهرداری و متولیان نامگذاری معابر ، حتی یک تابلو بنام این شهرک نصب نکرده اند.
تاریخچه استان سمنگان
در کتاب تاریخ سیرجان به نقل از معجم البلدان جلد 5 ، آمده است:" صفاریان و آل بویه را توجه خاصی به آبادی سیرجان بوده و قنوات بسیاری در آن حفر و احداث نموده اند .آب آشامیدنی شهر از دو قنات بوده که (عمرو) و(طاهر) فرزندان لیث احداث کرده اند ، که در شهر داخل شده باغهای آنها را مشروب می سازند."در این کتاب آمده است : "سیرجان تا زمان سامانیان مرکز ایالت کرمان بوده و نیمه دوم قرن چهارم علی بن محمد بن الیاس ، مرکز ایالت را که سیرجان بود برای اینکه به سامانیان که در خراسان بودند نزدیکتر باشد به شهر کرمان منتقل نموده است." پس به شهادت تاریخ سابقه سیرجان برای مرکزیت یک استان در جنوبشرق کشور از شهر کرمان بیشتر است.
مقدسی مورخ قرن چهارم هجری قمری می گوید:"سیرجان در زمان آل بویه از شیراز بزرگتر و با شکوه تر بوده است."
اولین شواهد دال بر درخواست مردم جهت تشکیل استان جدید به مرکزیت سیرجان به اوایل دهه 50 باز می گردد زمانیکه اولین بیمارستان شهر( آیت ا... کاشانی فعلی) توسط فرح همسر شاه معدوم افتتاح می شد مهمترین پیام و خواسته مردم را که به پایتخت می برد « استان شدن سیرجان» بوده است.که این آرزوی مردم در پیچ و خم دستگاه طاغوت گم می شود .
با توجه به موقعیت جغرافیایی مناسب شهر واقع شدن در چهارراه ارتباطی کشور و در مسیر بندرعباس، تهران، کرمان،شیراز،یزد و داشتن آب و هوای گرم و خشک که مناسب جهت انبارسازی ، نگهداری اقلام صادراتی و وارداتی از بنادر شرجی و مرطوب خلیج فارس و فاصله نزدیک با بندرعباس در اواخر دهه 40 و اوایل دهه 50 طرح تشکیل استانی بنام « ستاره ساحلی» به مرکزیت سیرجان مطرح شد . قبل از انقلاب این طرح عقیم مانده و به مرحله عمل نرسید، اما همین تفکر دولتمردان در خصوص موقعیت جغرافیایی ممتاز سیرجان باعث انتخاب این شهر جهت ساخت طرحهای کلان ملی از قبیل منطقه ویژه اقتصادی، گمرک و فرستنده رادیویی موج کوتاه کشور می گردد.
استان سمنگان در یک نگاه
استان سمنگان به مرکزیت سیرجان سالها سوژه مورد مطالعه دانشجویان سیرجان و علاقمندان به این مقوله بوده و چندین پایان نامه در مقاطع مختلف رشته جغرافیایی سیاسی و .... تدوین شده است که مهمترین آن می توان موضوع تحقیق آقای محمد نادری فارغ التحصیل رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران اشاره کرد که در سال 78 در جریان شرکت در رقابتهای انتخاباتی مجلس ششم ، استان شدن را جزء شعارهای انتخاباتی خود قرار داد البته است بدانید در همان روزها افرادی که امروزه خود را سینه چاک استان شدن معرفی می کنند در نشریات خود نادری را به باد انتقاد و حمله گرفتندو بگذریم......
استان مورد نظر به نام سمنگان است که این نام در استانهای اساطیری و اشعار حماسی شاهنامه آمده است. منطقه ای به مرکزیت سیرجان در جنوب شرق کشور شامل 12 شهرستان و شهر ( سیرجان- شهربابک- حاجی آباد- بافت- ارزوئیه و نی ریز و شهرهای پاریز، گوغر باغات، زیدآباد و قطروئیه) که در صورت تصویب ، این استان یکی از نقاط استراتژیک مواصلاتی و قطب مهم دانشگاهی ، کشاورزی، زراعت، مواد معدنی و فولاد کشور خواهد بود.
پیام هایی که به گوش مسئولین رسید
جدی ترین و حساس ترین زمان که خواسته مردم جهت استان شدن سیرجان به گوش مسئولین رسید .در زمان سفر مقام معظم رهبری به استان و سخنان نماینده و حمایت فرماندار جیرفتی الاصل آن روز در حمایت از استان شدن سیرجان بود.در مراسم سخنرانی رئیس جمهور احمدی نژاد در ورزشگاه امام علی (ع) نیز از تریبون رسمی دولت خواسته مردم شهر به گوش رئیس جمهور ملت رسید. سخنانی که گر چه در انتخابات مجلس هشتم مورد تمسخر برخی نیروهای سیاسی و نشریات قرار گرفته و تشکیل استان سمنگان را غیر ممکن جلوه دادند اما این مواضع در باور و خواسته مردم سیرجان خللی بوجود نیاورده است و به جرأت می توان گفت که سرنوشت انتخابات ده سال آینده سیرجان اعم از مجلس و ریاست جمهوری و توفیق گروهها و جناحهای سیاسی در جلب آرای مردم، متأثر از بحث جدی استان شدن سیرجان خواهد بود که به نکاتی پراکنده در این خصوص اشاره می کنیم.
استقلال بردسیر اولین قدم
یکی از اولین شروط منطقی و قانونی در تشکیل استان جدید وجود نماینده های مجزا برای استان در مجلس شورای اسلامی است و با این فرض ، نیاز به نماینده مستقل برای بردسیر می باشد که شاید براساس منافع سیاسی کوششی در جهت استقلال بردسیر انجام شده و تعیین نماینده مستقل برای بردسیر در این دوره نیز در هاله ای از ابهام قرار دارد پس نماینده فعلی مردم باید پاشنه ها را بالا کشیده و با کوشش در جهت استقلال شهرهای بردسیر ، نی ریز و حاجی آباد در مجلس قدمی جهت استان شدن سیرجان بردارند.
نمایندگان سیرجان چه کردند؟
1- محمد اخلاقی نیا نماینده رفسنجانی الاصل! شهر ما در مجلس اول که مردم سیرجان در سالهای اول انقلاب و در زمان شکل گیری نهادهای انقلابی در یک اشتباه استراتژیک نماینده ای غیر بومی را انتخاب کردند که هیچگونه وابستگی به خاک سیرجان نداشت.
2-سیداحمد حسینی : دو دوره اول نمایندگی وی همزمان با جنگ تحمیلی بود که در آن برهه زمانی بدلیل حاکم بودن شرایط جنگی هیچ استان جدیدی در کشور متولد نشد و در دوره بعدی (مجلس چهارم) همزمان با دولت سازندگی ، بدلیل عدم همراهی مسئولین دولتی آن روز که یکی از آنها حسین مرعشی استاندار وقت و طرفدار جدی تحمیل شدن رفسنجان بعنوان استان جدید ، کوششهای وی برای استان شدن سیرجان بی نتیجه ماند.اما مهمترین و جدی ترین اقدام حسینی ، مربوط به مجلس هفتم می باشد که دو سال آخر آن مصادف با ریاست جمهوری دکتر احمدی نژاد است . در این دوره وی توانست پیام مردم سیرجان را به گوش دولتمردان برساند.گرچه عمر مجلس هفتم به پایان رسید اما توقع مردم ادامه این اقدامات توسط نماینده فعلی است.
3- سید محمد هاشمی : نماینده مردم سیرجان در دوره پنجم در جهت هماهنگی کامل با کارگزاران سازندگی اقدام خاصی در خصوص استقلال بردسیر و استان شدن شهرش انجام نداد و دوره بعدی نمایندگی وی در مجلس ششم بیشتر صرف حمایت از جریان افراطی اصلاحات و امضای بیانیه های بیهوده سیاسی و باعث غافل شدن وی از خواسته مردم شهرش گردید.
4- شهباز حسن پور : نماینده دوره هشتم در آخرین اظهار نظر خود - که حاکی از دریافت پیام جدی مطالبات مردم است – می گوید :"در دیدار خصوصی با رئیس جمهور تقسیم استان کرمان را آقای احمدی نژاد تکذیب کرده و گفتند فعلا هیچ تصمیمی قطعی برای تقسیم استان کرمان در دستور کار دولت نیست". این در حالیست که آقای حسن پور قبلا در اظهارات خود ، تشکیل دو استان جدید به مرکزیت سیرجان و جیرفت را خواستار شده بود. با توجه به نکات فوق و سخنرانی آذر ماه وی در دانشگاه آزاد که استان شدن را حق مسلم مردم جیرفت اعلام کرده بود ، مجموعا نوعی عقب نشینی وی از موضع قبلی خود تلقی می شود.
فرمول آسان استان شدن سیرجان!
1 – اطلاع رسانی توانایی ها ، زیر ساختها و قابلیتهای شهرستان به مرکز جهت تبدیل شدن به استان.
2 – بررسی موضوع در اداره کل تقسیمات کشوری وزارت کشور و ارائه نتیجه به هیئت دولت .
3 – تصویب توسط هیئت دولت و تقدیم لایحه به مجلس.
4 – تصویب لایحه استان شدن آن منطقه توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی.
که نماینده هر شهرستان در سیر مراحل فوق نقش تعیین کننده ای دارد که می تواند با استفاده از ابزارهایی از قبیل سئوال یا استیضاح وزیر کشور و یا رای اعتماد یا عدم اعتماد به اعضای هیئت دولت در سه مرحله اول نقش حیاتی داشته و پس از تقدیم لایحه به مجلس نیز باید از قدرت رایزنی و نفوذ کلام خود در جلب آراء همکاران نماینده اش استفاده نماید.
مسئولین شهر بیدار شوند!
در حالی که بر اساس اطلاعات موثق ، در طی ماه های گذشته امام جمعه سیرجان ، ضمن تماس و رایزنی با برخی مسئولین از جمله استاندار کرمان در عملی شدن این خواسته مردم تاکید داشته است . اما سایر مسئولین شهر ما همچنان در خواب عمیقی بسر برده و از تحولات استان عقب ترند .و برخی نیز با مصاحبه های بلند و بالا با نشریات و انداختن توپ ناتوانی خود در زمین دولت و مقصر جلوه دادن دولت احمدی نژاد در این قضیه پروژه جدید در فرافکنی و تبرئه خود در افکار عمومی را آغاز کرده اند.
از طرف دیگر به لطف کوشش مسئولین شهر جیرفت تعدادی دیگر از ادارات این شهرستان به اداره کل ارتقاء یافته اند ، یعنی یک قدم پیش به سوی استان شدن...
البته نگاه مقایسه ای به فاکترهای فرهنگی ، اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و زیربنایی شهرهای سیرجان و جیرفت را به خوانندگان محترم می سپاریم.
آیا وقت آن نرسیده است که مسئولین شهر ما با کنار گذاشتن رودربایستی ، پاسخگوی خواسته ها و مطالبات مردم و در واقع ولی نعمتان خود باشند؟